Cuunfaa Karoora Bara 2010

Kaayyoo KGT-II keessaa tokko haala filannoo bu’uuraatiin waggaatti g/galeessaan guddina dinagdee %11.2 galmeesisuu dha.Bara 2007tti  dinagdeen naannoo giddugaleessaan %12.4 kan guddate yoo ta’u, bara 2008 guddina  kana haaluma KGT-II  keessatti tilmaamameen (%11.0) raawwachuuf  karoorfamullee sababa hongeen miidhaa oomishaa fi omishtummaa qonna irra ga’ee fi rakkoo hanqina tasgabbii uumameen walqabatee ijaarsi bu’uuralee misoomaa haala karooraan raawwatamuu dhabuu isaatiin dinagdeen naannichaa manii bara 2008f yaadame irraa 

 

gadi bu’ee %7.1n guddateera. Haata’u malee, foyya’insa oomisha qonnaa irratti mul’ateen dinagdeen naannichaa bara 2009 %10.4 (qonni %6.9, Induustirii %19.7 fi tajaajilli%11)akka guddatu kan tilmaamamee yoo ta’ubara 2010 giddugaleessaan % 12.1n ( qonni %9.5, induustirii %20.4 fi tajaajjilli %11.2) akka guddatutti karoorfamee jira.

Gama biraatiin, jijjiirama caasaa dinagdee naannichaa irratti mul’ataa jiruun ga’een qonni hundamtaa dinagdee naannoo keessatti qabu waggoottan darban keessa hir’ina agarsiisaa kan ture yoo ta’u ga’een kun bara 2008 kan irra ture %51 irraa bara 2009 tti gara % 49.5tti akka gadi bu’u waan tilmaamameef bara 2010 tti caalmaati hir’isuun %47.7 akka ga’utti karoorfamee jira. Karaa biraatiin, ga’een induustiriin dinagdee naannichaa keessatti qabu bara 2008tti irra kan ture % 15.2 bara 2009tti gara % 16.5 akka ga’u kan tilamaamame yoo ta’u bara 2010 immoo %18.2tti akka ol-guddatu karoorfamee jira.

Agarsiistota gurguddoo fooyya’insa dinagdee gama fedhiitiin agarsiisan keessa qusannaa fi investimeentiin kanneen gurguddoo yoo ta’an gama kanaan dinagdeen naannoo waggoottan lamaan darban fooyya’insa gaarii agarsiisaa jira. Haaluma kanaan, ga’een qusannaan GDP naannoo keessatti qabu (gatii gabaa yerootiin) bara 2008tti %26.7 irra kan ga’e yoo ta’u raawwii kana irraa ka’uun xumura bara 2009tti %28 ni ga’a jadhamee tilmaamamee jira. Haaluma walfakkaatuun, bara 2010 keessas tarkaanfiilee qusannaa guddisuuf gargaaran adda addaatti fayyadamuun ga’ee qusannaan GDP naannoo keessaa qabu %29n ga’uuf karoorfamee jira. Dabala qusannaatiin walqabatee ga’een investimeentiin GDP naannoo keessatti qabu bara baraan fooyya’insa agarsiisaa kan jiru yoo ta’u ga’een kun bara 2008tti kan irra ga’e %19 irraa bara 2009tti gara %21.7tti akka guddatu waan tilmaameef bara 2010tti %25 akka ga’utti karoorfamee jira.

Gama qaala’insa gatiitiin, ragaan Eejensii Istaatiksii Giddugaleessaa (CSA) kan ji’a Ebla bara 2009 keessa ba’e akka agarsiisutti Naannoo Oromiyaatti waliigalli qaala’insa gatii kan ji’oota kurnan duraa bara 2009 (Adooleessa- Ebla) g/galeessan dhibbentaa 2.6 (kan nyaataa fi dhugaatii alkooliin alaa 0.1 fi miti nyaataa 5.8) yoo ta’u kan biyyoolessaa dhibbentaa 6.9 (kan nyaataa fi dhugaatii alkooliin alaa 6.4 fi miti nyaataa 7.4) irra ga’ee jira. Qaala’insi gatii kun haammata dinagdee gooroo KGT-II naannoo keessatti kan tilmaamame giddugaleessaan %8.5 irra baay’ee kan gadi bu’ee fi dhimma cimee itti fufuu qabu ta’us qaala’insi ji’a Ebla kan ji’oota darbanii irra olka’insa waan agarsiiseef (%5.5) bara dhufu keessattidijiitii tokko irra akka turu xiyyeeffannoon hojjechuunbarbaachisaa dha.

Gama hojii dhabdummaatiin, baadiyyaa naannoo keenyaatti haala mul’atu irratti qorannoon dhiyeenyatti gaggeeffame kan hin jirre ta’us lafa rakkoon hojii dhabdummaa iiti hammaatu magaalota naanichaa keessatti bara 2008 hojii dhabdummaan %15.2 (dhi.%8.3 fi dub. %22.9) akka ta’e ragaan CSA irraa argame ni mul’isa. Ragaan kun rakkoon hojii dhabdummaa dubartoota biratti akka hammaatu kan agarsiisu yoo ta’u bara 2010tti magaalota Oromiyaatti hojii dhabdummaa walumaagalatti gara %13.6 gadi buusuuf xiyyeefannoo addaatiin hojjechuuf karoorfameera.

Karaa biraatiin, galiin idilee Mootummaa Naannoo Oromiyaa bara 2008tti qar.bil.10.445 irra ture bara 2009tti qr.bil.12.00 ga’a jedhamee yaadamus raawwiin isaaqr. bil. 10.42akka hin caalle kan tilmaamamee yoo ta’u bara 2010 qar. bil.13.2 walitti qabuuf karoorfameera. Tilmaama kanaaf ka’umsa kan ta’an keessaa guddina diinagdee bara baraan naannichaatti galmaa’aa jiru, galiiwwan idilee heera mootummaa Fedeeraalan naannooleen akka sassaaban heyyamameef kanneen gurgudoo dha.Kana malees, tilmaamni galii guyyaa kaffaltoota gibiraa bara 2009keessa gaggeeffamee fi fooyya’insa mindaahojjettoota mootummaa bara 2009 keessa taasifamee galii naannichaa bara 2010 keessatti dabaluuf shoora ol’aanaa qabu.

Gama baasii mootummaatiin, tilmaamni baasii mootummaa naannoo Oromiyaa bara 2009tti qr.bil.52.29 irraa guddina %6.7agarsiisuun bara 2010tti gara qar.bil.55.8ttiakka guddatu tilmaameera. Ramaddii baajetaas ta’ee baasii mootummaa keessatti sektaroota hiyyummaa hir’isaniif dursa kennuun jiruu fi jireenya uummataafooyyessuu keessattishoora olaanaa waan taphatuuf, hundamtaa baasii mootummaa bara 2010 keessatti baasii sektaroota kanaaf ba’uqr. bil.43.45 (hundamtaa baasii keessaa %75.6) akka ga’u karoorfamee jira.

             About US

Icon Introduction

Icon About OPEDC

Icon News Center

Icon Others

 

       Follow Us

Facebook

Twitter

Email

               Address

Bole Road near Felamingo Hotel incompundo of Oromia Pirezidant Office.

Tell : 0115-507790/549717 

Tell  : 0115-155198 

Fax : 011 551 04 29/515-23-28  

Post Box : 2675/1250

            Oromia Map