Qusannoo fi Invastimentii

Babal’ina investimeentii keessatti ga’ee ol’aanaa kan taphatu qusannaa yoo ta’u waggoota karoora guddinaa fi tiraanisfoormeeshinii isa lammaffaa keessatti toftaalee adda addaatti fayyadamuun ga’ee qusannaan GDP naannoo (gatii gabaa yerootiin) keessatti qabu dabalaa deemuun xumura bara karoorichaatti %31.4n ga’uuf karoorfamuun ni yaadatama.

Guddinni qusannaa naannoo guddina hundamtaa galii irratti kan hundaa’u ta’u illee, baasiiwwan dhumataa (final consumption expenditures) xiqqeessuudhaan galii argamu haala horata uumuun fayyadamuu kaayyeffachuun hojjechuun qusannaa dabaluu fi investimeentii guddisuu keessatti ga’ee ol’aanaa qaba.

. Milkaa’ina kaayyoo kanaatiif yaalii taasifamaa tureen, bara 2008tti hundamtaa galii naannoo (gatii gabaa yerootiin) keessaa % 73.3 kan ture baasiin dhumataa (both government and private consumption expenditures) bara 2009 tti gara %72 tti akka gadi bu’uu fi yeroo walfakkaatu keessatti ga’een qusannaan hundamtaa galii naannoo kessaatti qabu % 26.7 irraa gara % 28 tti akka ol guddatu waan tilmaamameef bara 2010tti ga’ee qusannaa kana %29 n ga’uuf karoorfamee jira.

Haala’uma walfakkaatuun, ga’een invastimeentiin hundamtaa galii naannoo keessatti qabu bara 2008tti kan irra ture % 19 irraa bara 2009 tti gara %21.7tti akka guddatu kan tilmaamame yoo hawaasa biratti aadaa qusannaa cimsuuf hojii hojjetamu cinaatti Oromiyaa keessatti haala invastimeentiiwwan hawaasa fayyadamaa taasisan babal’isuun bara 2010tti ga’ee invastimeentiin hundamtaa galii naannoo keessaa qabu % 25 n ga’uuf karoorfamee jira.

  1. 1.1.Qaala’iinsa gatii/price inflation/

Akkaataa ragaan Eejensii Istaatiksii Giddugaleessaa (CSA) ji’a Eeblaa bara 2009 keessa baase agarsiisutti qaala’insi gatii waliigalaa omishaa kan Ji’a kudhanii bara 2009 g/galeessan kan biyyoolessaa %6.9 fi kan Oromiyaa %2.6n akka ta’e ni agarsiisa. Qaala’insi kunis akka biyyoolessaatti g/galeessan nyaataaf dhugaatii alkooliin alaa fi mit-nyaataa irratti yeroo walfakkaatuu keessatti wal duraa duubaan %6.4 fi %7.4 yoo ta’uu, kan Oromiyaa ammoo %0.1 fi %5.8 akka ta’e mul’isa. Sababiin qaala’insa gatii kanaas nyaataa fi dhugaatii alkooliin alaa, uccuu fi kophee, kiraayii manaa, meeshaalee manaa fi miidhagina manaa, bishaanii fi ineerjii, meeshaalee ijaarsa manaa kkf irratti daballiin gatii waan mul’ateef ta’uu agarsiisa.Akka Oromiyaatti qaal’insi gatii bara 2009 ji’a Eeblaa keessa kan ji’oota darbanii irra olka’insa waan agarsiiseef olka’insa gatii kana daran gad buusuuf qaamni dhimmi ilaalu hundi qindoominaa fi xiyyeeffannoon hojjechuu qabu.

Gabatee 1.3: Qaala’insa gatii kan biyyoolessaafi Oromiyaa kan bara 2009

Ji'a

Kan Biyyoolessaa

Kan Oromiyaa

Indeeksii waliigalaa

Nyaataa fi dhugaatii alkoliin alaa

Mit- nyaata

Indeeksii waliigalaa

Nyaataa fi dhugaatii alkoliin alaa

Mit- nyaata

Ado/2008/

6.0

4.1

8.3

2.8

0.4

5.9

Hag   ''

6

4.3

7.9

1.6

-0.8

4.7

Fulb/2009/

6.9

6

7.8

1.3

-1.7

5.2

Onk   ''

5.6

3.3

8.2

-1

-4.9

4.3

Sad   ''

7

6

8.1

2.6

0.1

5.7

Mud   ''

6.7

5.3

8.3

1.9

-1.4

6.0

Amaj ''

6.1

5

7.4

4.5

1.7

7.8

Gur   ''

7.1

7.7

6

3.5

0.5

7.0

Bito   ''

8.5

9.6

7.3

3.6

0.9

6.7

Eeb   ''

8.6

12.2

4.6

5.5

5.8

5.0

G/galeessa

6.9

6.4

7.4

2.6

0.1

5.8

             About US

Icon Introduction

Icon About OPEDC

Icon News Center

Icon Others

 

       Follow Us

Facebook

Twitter

Email

               Address

Bole Road near Felamingo Hotel incompundo of Oromia Pirezidant Office.

Tell : 0115-507790/549717 

Tell  : 0115-155198 

Fax : 011 551 04 29/515-23-28  

Post Box : 2675/1250

            Oromia Map